ضمانتنامه بانکی، چک تضمین، سفته و سایر تضامین از اسنادی هستند که در بسیاری از قراردادها و معاملات برای تضمین انجام تعهدات مورد استفاده قرار میگیرند. در این مقاله انواع تضامین را معرفی میکنیم و با چند مثال، روش ثبت سند حسابداری ضمانتنامه و چک تضمین در حسابهای انتظامی را بررسی میکنیم.
حسابهای انتظامی چیست؟
برای ثبت و کنترل تضامین و تعهداتی که به نفع شرکت یا برعهده شرکت هستند، از حسابهای انتظامی استفاده میشود. این حسابها برای ثبت رویدادهایی به کار میروند که مستقیماً باعث ایجاد دارایی، بدهی، درآمد یا هزینه نمیشوند، اما برای کنترل تعهدات و ارائه اطلاعات لازم درباره تضامین اهمیت دارند.
به همین دلیل، هنگام دریافت یا ارائه ضمانتنامه، چک تضمین، سفته و سایر اسناد تضمینی، معمولاً از حسابهای انتظامی و طرف حساب انتظامی استفاده میشود.
انواع تضامین
تضمینها با توجه به نوع قرارداد و تعهد مورد نظر میتوانند شکلهای مختلفی داشته باشند. برخی از انواع رایج تضامین عبارتاند از:
ضمانتنامه وجه نقد: در این نوع تضمین، مبلغ مشخصی وجه نقد برای موضوعاتی مانند شرکت در مناقصه، شرکت در مزایده، حسن انجام تعهدات یا تعهد پرداخت، طبق شرایط اعلامشده به حساب مورد نظر واریز میشود.
چک تضمین یا سفته: چک و سفته از اسنادی هستند که ممکن است برای تضمین انجام تعهدات قراردادی یا پرداخت مبلغ مشخصی مورد استفاده قرار گیرند. در این حالت، سند تضمینی تا زمان انجام تعهد نزد طرف مقابل باقی میماند و پس از انجام تعهد، طبق شرایط قرارداد آزاد یا مسترد میشود.
ضمانتنامه بانکی: ضمانتنامه بانکی سندی است که به موجب آن بانک، انجام تعهدات ضمانتخواه را تا سقف مبلغ مشخصشده در ضمانتنامه تضمین میکند. در صورت عدم انجام تعهدات و مطالبه وجه توسط ذینفع، بانک مطابق شرایط ضمانتنامه و مقررات مربوط، مبلغ مورد تعهد را پرداخت میکند.
اسناد ملکی: در برخی قراردادها ممکن است اسناد ملکی یا سایر اسناد و مدارک به عنوان تضمین انجام تعهدات ارائه شوند. نحوه ثبت و کنترل این موارد نیز با توجه به ماهیت تضمین و رویه حسابداری شرکت تعیین میشود.
ثبت سند حسابداری ضمانتنامه و چک تضمین
برای درک بهتر نحوه ثبت اسناد مربوط به تضامین، در ادامه چند مثال از ثبت سند حسابداری ضمانتنامه و چک تضمین را بررسی میکنیم.
1. ثبت ضمانتنامه بانکی بابت حسن انجام تعهدات
فرض کنید برای حسن انجام تعهدات قرارداد شماره 100 در قبال شرکت الف، اقدام به ارائه ضمانتنامه بانکی به مبلغ 1000 ریال کردهاید.
در این حالت، مبلغ ضمانتنامه به عنوان تعهد انتظامی ثبت میشود:
حسابهای انتظامی به عهده شرکت - ضمانتنامه حسن اجرای تعهدات / شرکت الف (ضمانت حسن انجام کار بابت قرارداد شماره 100) | 1000 | |
| طرف حسابهای انتظامی | 1000 |
این ثبت صرفاً برای کنترل و انعکاس تعهد شرکت انجام میشود و به معنای شناسایی هزینه یا بدهی به مبلغ ضمانتنامه نیست.
2. ثبت سند حسابداری چک تضمین
حال فرض کنید برای حسن انجام تعهدات قرارداد شماره 100 در قبال شرکت الف، یک چک تضمین به مبلغ 1000 ریال ارائه کردهاید.
در این حالت نیز چک تضمین به عنوان یک تعهد انتظامی ثبت میشود:
| حسابهای انتظامی به عهده شرکت - سایر اسناد تضمینی به عهده شرکت / شرکت الف (چک با شماره ... برای حسن انجام کار بابت قرارداد شماره 100) | 1000 | |
| طرف حسابهای انتظامی | 1000 |
در این ثبت، مشخصات چک مانند شماره چک، طرف قرارداد و موضوع تضمین میتواند در شرح سند یا اطلاعات تکمیلی ثبت شود تا امکان پیگیری و کنترل آن در آینده وجود داشته باشد.
3. ثبت آزاد شدن چک تضمین پس از پایان قرارداد
فرض کنید قرارداد شماره 100 به پایان رسیده و تعهدات شرکت به طور کامل انجام شده است. در نتیجه، چک تضمین ارائهشده به شرکت الف آزاد و مسترد میشود.
در این شرایط، ثبت انتظامی مربوط به چک تضمین باید معکوس شود:
| حسابهای انتظامی به عهده شرکت - سایر اسناد تضمینی به عهده شرکت / شرکت الف (چک با شماره ... برای حسن انجام کار بابت قرارداد شماره 100) | 1000 | |
| طرف حسابهای انتظامی | 1000 |
با این ثبت، مانده انتظامی مربوط به چک تضمین از حسابها خارج میشود و وضعیت آن به عنوان یک تضمین فعال پایان مییابد.
ثبت حسابداری ضمانتنامه دریافتی از طرف مقابل
ثبت حسابداری ضمانتنامه همیشه مربوط به ضمانتنامهای نیست که شرکت ارائه کرده است. ممکن است شرکت در یک قرارداد، ضمانتنامه یا چک تضمین را از طرف مقابل دریافت کند.
در چنین شرایطی، حساب انتظامی متناسب با نوع تضمین و اینکه سند به نفع شرکت است، انتخاب میشود. نکته مهم این است که دریافت ضمانتنامه به تنهایی به معنای شناسایی درآمد یا دارایی به مبلغ ضمانتنامه نیست و نحوه ثبت آن باید متناسب با ماهیت رویداد و رویه حسابداری شرکت انجام شود.
نکات مهم در ثبت سند حسابداری ضمانتنامه و چک تضمین
- برای کنترل تضامین، از حسابهای انتظامی و طرف حسابهای انتظامی استفاده کنید.
- در شرح سند، نوع تضمین، طرف قرارداد، شماره قرارداد، شماره چک یا ضمانتنامه و موضوع تضمین را تا حد امکان درج کنید.
- تاریخ شروع و سررسید ضمانتنامهها و اسناد تضمینی را کنترل کنید.
- پس از پایان تعهد یا آزاد شدن تضمین، ثبت انتظامی مربوط به آن را معکوس کنید.
- برای چکها و سفتههای تضمینی، وضعیت سند را تا زمان استرداد یا تعیین تکلیف نهایی پیگیری کنید.
- حسابهای انتظامی را با هدف کنترل تعهدات و تضامین از حسابهای مالی اصلی تفکیک کنید.
ثبت ضمانتنامه و چک تضمین در نرم افزار حسابداری آنلاین لاندا
در نرم افزار حسابداری آنلاین لاندا میتوانید اسناد حسابداری مربوط به تضامین و حسابهای انتظامی را متناسب با ساختار حسابهای کسب و کار ثبت و کنترل کنید. استفاده از حسابهای انتظامی به شما کمک میکند تعهدات، ضمانتنامهها و اسناد تضمینی را از حسابهای مالی اصلی تفکیک کرده و امکان پیگیری آنها را در طول دوره مالی داشته باشید.
جمعبندی؛ ثبت سند حسابداری ضمانتنامه و چک تضمین
ضمانتنامه بانکی، چک تضمین، سفته و سایر تضامین بخش مهمی از عملیات قراردادی بسیاری از شرکتها هستند. اگرچه این اسناد لزوماً در زمان دریافت یا ارائه، رویداد مالی ایجاد نمیکنند، اما ثبت و کنترل آنها در حسابهای انتظامی برای مدیریت تعهدات و جلوگیری از فراموش شدن تضامین اهمیت زیادی دارد.
در ثبت سند حسابداری ضمانتنامه و چک تضمین، علاوه بر انتخاب صحیح حسابهای انتظامی، ثبت دقیق اطلاعاتی مانند طرف قرارداد، موضوع تضمین، شماره سند و تاریخ سررسید نیز اهمیت دارد.
سوال-بابت حقوق ورودی بارهای وارداتی ، ضمانت نامه ای به سررسید 4ماه بعد از بانک میگیریم به گمرک تحویل میدیم در سررسید ، گمرک ضمانت نامه رو وصول میکنه. ثبت سند حسابداری این مورد چطوذ محاسبه خواهد شد؟؟؟؟
سلام اگر ما از کسی این ضمانت نامه رو گرفته باشیم چی سند میزنیم؟
در هنگام اتمام قرارداد ثبت سند برعکس میشود بد:طرف حساب انتظامی بس:حسابهای انتظامی
سند تسلیم ضمانت نامه بانکی به عهده شرکت نیست بلکه باید تحت عهده ضمانت نامه ثبت گردد جهت کنترل .
سلام چرا طرف حساب انتظامی بدهکار یا بستانکار کنیم این مبلغ بابت صدور ضمانتنامه از حساب ما کسر شده که
اگر چک ضمانت جهت وصول به وکیل تحویل داده شود چه ثبتی در دفاتر شرکت خواهد خورد؟
کاملا اشتباه ثبت کردید چک بانکی یعنی پول از حساب بانک ما خارج شده درحالیکه شما اصلا این اتفاق مالی را سند نزده اید. خیلی متاسف شدم که مطلبی به این سادگی را مد نظر ندارید و چه بسا خیلی از همکاران را به اشتباه انداخته باشید البته بازهم امیدوارم من اشتباه متوجه شده باشم
با درود. منظور از چک در اینجا چک تضمین است که تراکنش بانکی ایجاد نمی کند و به همین علت در حسابهای انتظامی ثبت شده است
این اسناد در دفاتر شرکت الف میخوره؟!!